سيد علي اكبر قرشي

249

قاموس قرآن ( فارسي )

فى سربه اىْ طريقه » گوئى يكنوع آسانى و راحت رفتن در آن ملحوظ است كه سرازيرى در معنى اوّلى آن قيد شده . سراب : شىء بى حقيقت . چيز كاذب . اهل لغت گويند : زمين شوره زار كه در آفتاب ميدرخشد و از دور به آب مىماند . راغب گويد : آن است كه در بيابان ميدرخشد . . . و سراب در بى حقيقت بودن مثل شراب است در آنچه حقيقت دارد . طبرسى فرموده : سراب شعاعى است كه در وقت ظهر آب جارى به نظر ميايد . و چون در نظر بيننده مثل آب ، جارى مىشود لذا سراب گفته شده . راغب علت تسميه را مرور در نظر انسان دانسته است . * ( وَالَّذِينَ كَفَرُوا أَعْمالُهُمْ كَسَرابٍ بِقِيعَةٍ يَحْسَبُه الظَّمْآنُ ماءً . . . ) * نور : 39 . آنان كه كافر شدند اعمالشان مانند سرابى است در بيابانى كه تشنه آن را آب پندارد * ( وَسُيِّرَتِ الْجِبالُ فَكانَتْ سَراباً ) * نباء : 20 . از اين آيه بدست ميايد كه روز قيامت كوهها در نظر بيننده كوه‌اند ولى اگر بنزديك آنها رود مىبيند غباراند كه كوه مىنمايند كه به حكم * ( وَتَكُونُ الْجِبالُ كَالْعِهْنِ الْمَنْفُوشِ ) * قارعه : 5 . ريز ريز شده و به صورت پشم رنگين حلَّاجى شده در آمده‌اند . اين كلمه فقط دو بار در قرآن آمده است . سربل : سربال ( بكسر س ) پيراهن ( مجمع ) راغب گويد : آن پيراهن است از هر جنس كه باشد جمع آن سرابيل است * ( سَرابِيلُهُمْ مِنْ قَطِرانٍ . . . ) * ابراهيم : 50 . معنى آيه در قطران خواهد آمد انشاء اللَّه * ( وَجَعَلَ لَكُمْ سَرابِيلَ تَقِيكُمُ الْحَرَّ وَسَرابِيلَ تَقِيكُمْ بَأْسَكُمْ . . . ) * نحل : 81 . سرابيل اوّل پيراهنها و دوم زره هاى جنگى است در جواب اينكه لازم بود بفرمايد : شما را از سرما حفظ مىكند پس چرا فرموده از گرما حفظ مىكند ؟ بايد گفت : حفظ كردن از سرما روشن و آشكار است و چون لباس از گرما هم نگه ميدارد لذا فائدهء مخفى را فرموده است .